naar de fotos / to the pictures

Balkanroute van Turkije naar West-Europa
to the pictures / naar de fotos
tekst Pieternel Gruppen / dagblad Trouw

sterretje     Hoe komen vluchtelingen op doorreis naar een nieuw bestaan aan eten, een slaapplek en schoon water? Nieuwsgierig naar de omstandigheden op de relatief nieuwe Balkanroute, reisde Den Blanken af naar het Griekse Lesbos. In de haven wachtte hij groepen vluchtelingen op en reisde met hen mee. Met de bus, de trein en te voet. De Balkanroute (zie kaartje) is de belangrijkste vluchtroute geworden voor vooral SyriŽrs, Afghanen en Pakistanen. "Toen ze de boten afstapten zag ik direct verschil tussen deze groepen. De Afghanen en Pakistanen gingen onmiddellijk op zoek naar een stuk karton om op te kunnen slapen. De SyriŽrs waren duidelijker wat onhandiger, zijn minder gewend te improviseren. Deze groep is over het algemeen welvarend en reist vaker in gezinsverband.

        Als ze eenmaal de vereiste doorreisdocumenten hebben bemachtigd kunnen de SyriŽrs onderweg af en toe een taxi nemen of in een hotel slapen. De Afghanen en Pakistanen slapen in parken of zoeken een bushokje op. Ook kleine koepeltentjes, die een handige handelaar in Griekenland verkoopt voor zoín 10 euro, doken overal op. Ik zag ze zelfs nog in de parken van Budapest terug.

        OfficiŽle hulp van autoriteiten of bijvoorbeeld het Rode Kruis kwam Den Blanken nauwelijks tegen. Wel was hij verrast door de vele vrijwilligers die hulp boden langs de route. Bij de grensovergang bijvoorbeeld stonden ze boterhammen en flesjes water uit te delen. Ik zag ook iemand bij het station een hele lading meloenen van een boer opkopen om vervolgens aan de vluchtelingen uit te delen.

        In MacedoniŽ beleefde hij angstige momenten toen een horde mensen een trein bestormde om een plekje te bemachtigen in een van de overvolle wagons. Er werd getrokken en geduwd om bij elkaar te kunnen blijven." Maar toen de snikhete grens bij ServiŽ was bereikt ging het er weer heel ordelijk aan toe. De groepen vluchtelingen zetten spontaan hun tas keurig in een rij voor de douane om zo zelf niet in de brandende zon te hoeven staan maar op een koeler plekje onder de bomen. Natuurlijk zijn er ook frustraties, vooral tijdens het eindeloos wachten op papieren om het land te mogen doorkruizen. Ze hebben per land toestemming nodig om er in een paar dagen doorheen te reizen.

        Om de tijd te doden wordt er dan gekaart, gepraat en de mobiele telefoon geraadpleegd. Volgens de fotograaf ondertussen een basisbehoefte geworden tijdens de tocht. De smartphone† is echt hun lifeline. Via smsíjes wordt voortdurend informatie uitgewisseld met mensen die al verder op de route zijn. Met name de SyriŽrs gebruiken hun telefoon ook om via Western Union geld te ontvangen. En toen ik met een groep Pakistanen door het hoge gras richting Hongaarse grens liep, gebruikten ze hun telefoon als een gps.

        Het opladen van die mobieltjes leverde een Macedonische ondernemer handel op. Bij het station net over de Griekse grens had hij een haspel neergelegd waar zoín veertig telefoons tegelijk opgeladen konden worden, voor een euro per stuk. Ook zag Den Blanken hoe in de haven van Athene twee mooie verkoopsters van Vodafone gratis simkaartjes uitdeelden. Heel slim want onderweg zullen de migranten hun beltegoed dan bij die maatschappij kopen.

        Uiteraard wilde hij het beruchte hek dat Hongarije zegt op te trekken om mensen te weren, fotograferen. Ik werd naar een soort persvak geleid waar ik het hek mocht fotograferen. Maar toen ik daar later omheen liep zag ik dat het maar een klein stukje was, het leek wel een decor. En ook hier stonden aan de andere kant van de grens weer vrijwilligers klaar. Dit keer met wegwerpscheermesjes en een provisorisch geÔnstalleerde kraan.† Iedereen ging zich een beetje opknappen. Je voelde in de groep een soort opluchting. We zijn er, het doel is bereikt.



Klik hier voor de foto's.
Click here for the pictures.


Home